Op zondag 14 december bent u van harte welkom op een uniek huiskamerconcert in Berchem. Axelle Kennes stelt Metamorfose voor, een gloednieuwe cyclus van 13 pianowerken. Via allerlei beelden die doen denken aan de zee varen we van de Oude Haven naar de Nieuwe Haven. Ook op het programma: de nauwelijks bekende maar betoverende Faust-Ouvertüre van Emilie Mayer in een bewerking voor piano vierhandig. Uitkijken is het voorts naar nieuw werk van Laura Y, artiestennaam van Laura Janssens.
(Update 23.11.2025. Omdat er veel interesse blijkt, hebben we beslist niet alleen in de namiddag maar ook ’s avonds een concert te geven. Snel reserveren blijft de boodschap, want voor beide concerten zit de woonkamer inmiddels zo goed als vol.)
Metamorfose, zo luidt de treffende titel van de bundel pianowerken die Axelle Kennes tussen 2021 en 2024 componeerde. ‘Ze ontstonden tijdens een periode van rouw’, vertelt componiste en pianiste Axelle, die ook al jaren aan muziekacademie Ma’GO mijn pianolerares is. ‘Elk deel heb ik gecomponeerd voor iemand die het op dat moment nodig had in haar of zijn verwerkingsproces. De titels van de afzonderlijke werken – van Oude haven over onder meer Zilte vloed, Misthoren en Schaduwduiker tot Nieuwe haven – brengen ons in een maritieme wereld. Die beelden zijn vooral ook symbolisch te begrijpen. Tijdens de volledige cyclus maakt men een verandering door, via alle denkbare fasen van een rouwproces.’
De cyclus omvat 13 pianowerken, goed voor een klein uur muziek die raakt. Hoe dan ook sprankelende pianomuziek, vaak pijnlijk beklijvend, soms om bij weg te dromen. Dit concert is een try-out ter voorbereiding van een studio-opname eind dit jaar.
Provocatie
Met de Faust-Ouvertüre speel ik eindelijk een werk van Emilie Mayer (1812-1883), de Duitse componiste die me al langer fascineert, maar van wie weinig (niet al té moeilijk) werk voor piano solo bewaard gebleven is. Overigens is dit relatief lange stuk oorspronkelijk ook niet voor piano geschreven.
Mayer componeerde de Faust-Ouverture für großes Orchester op. 46 (1879) toen ze al 67 was. Twee jaar voordien had ze tijdens een concert in Stettin (de huidige Poolse stad Szczecin) naast het Adagio uit haar zevende symfonie ook Wagners Faust Ouverture geprogrammeerd, een werk en thema dat steeds meer bijval kende. Ook Schumann, Berlioz en Liszt gingen ermee aan de slag. Dat ook Emilie als vrouw dat deed, leek wel een provocatie omdat ze een uitgesproken ‘mannelijk’ thema koos. Want de Übermensch die Goethe met dat personage in het leven geroepen had, is met al zijn scheppingsdrang en titanische passies natuurlijk een man. Dat het een vrouw was die al een halve eeuw eerder als allereerste het Faust-thema op muziek had gezet – Louise Bertin in 1826 (lees hier meer) – was het publiek toen al lang vergeten. Overigens nog steeds.
Niettemin kreeg Mayer veel lof. ‘De wereld staat op zijn kop! Onze jonge componisten leven zich uit in lyrische ontboezemingen, zingen over lente en liefde, terwijl de vrouwen (…) op zestienregelig partituurpapier hun muzikale reflecties schrijven over machtige en sublieme onderwerpen’, schreef de verbaasde recensent van het Musikalische Wochenblatt. Verbazend is vooral dat dat (en ander) werk van Mayer na haar dood volslagen van de concertaffiches verdwenen is, hoewel ze er bij leven en welzijn de concertzalen mee veroverde.
Doordat bij de Berlijnse muziekuitgeverij Bote & Bock ook een versie voor piano vierhandig verscheen, kon de Faust-Ouvertüre ook doordringen tot in de huiskamers en salons. Met Axelle neem ik gretig die draad weer op.
Films die niet bestaan
Tot slot brengt dochter Laura, onder haar artiestennaam Laura Y, nog enkele pareltjes uit haar steeds groeiende repertoire ‘muziek voor films die niet bestaan’.
______________________
• Huiskamerconcert op zondag 14 december om 14.30 uur en om 19.30 uur, Jupiterstraat 26 in Berchem (op minder dan 10 minuten stappen van station Antwerpen-Berchem). Einde voorzien omstreeks 16.30 uur respectievelijk 21.30 uur. Verplichte reservatie. Vrije bijdrage ter plekke.
• Aan de muren in de Jupiterstraat zal tijdens het concert ook nieuw werk (aquarel en olieverf) van Dirk Martens hangen.
• Ik sprak eerder met Axelle Kennes voor mijn boek Vrouw aan de piano (hoofdstuk November. De stilte van de leegte, p. 282) en voor mijn blog (Moeder en/of kunstenares, 8 juli 2022)
• Werk van Laura Y is te beluisteren via Spotify en andere streamingplatforms, of aan te kopen via Bandcamp. Website: www.laura-y.com.
• Lees op deze blog meer over Emilie Mayer in dit portret, in deze recensie van haar (fictief) dagboek en in deze aankondiging van het Emilie Mayer Festival van de Akademie für Alte Musik.
